veelgestelde vragen

sociale steun

NE PAS SUPPRIMER
Wat houdt maatschappelijke integratie in?

Sinds 1 oktober 2002 spreken we niet meer van het recht op een bestaansminimum (minimex), maar van het recht op integratie. 

Dit sociale recht wordt gerealiseerd door middel van werk, een Geïndividualiseerd Project voor Maatschappelijke Integratie (in de vorm van een contract) of de toekenning van een leefloon. 

Om in aanmerking te komen voor het recht op maatschappelijke integratie, moet de aanvrager tegelijkertijd voldoen aan voorwaarden met betrekking tot nationaliteit, leeftijd, verblijfplaats, vermogen, bereidheid om te werken, uitputting van rechten op sociale uitkeringen en uitputting van onderhoudsrechten.

 

Wat zijn de voorwaarden om te kunnen genieten van het recht op maatschappelijke integratie?

Om in aanmerking te komen voor het recht op maatschappelijke integratie, moet de aanvrager tegelijkertijd aan de volgende voorwaarden voldoen: 

  1. Nationaliteit : Belg zijn, staatloos, erkend vluchteling, als vreemdeling ingeschreven staan in het bevolkingsregister (d.w.z. gevestigd zijn), of burger van de Europese Unie zijn (of lid zijn van diens familie) en langer dan 3 maanden een verblijfsvergunning hebben.
  2. Leeftijd: meerderjarig zijn, of een minderjarige zijn die door het huwelijk meerderjarig is verklaard, of een alleenstaande minderjarige zijn die een of meer kinderen ten laste heeft, of een zwangere minderjarige zijn.
  3. Woonplaats : gewoonlijk, permanent en legaal in België verblijven.
  4. Onvoldoende middelen : niet over voldoende middelen beschikken. De aanvrager kan er geen aanspraak op maken en is niet in staat deze te verkrijgen, noch door eigen inspanningen, noch op andere wijze. Het OCMW berekent het vermogen van de persoon in overeenstemming met de regelgeving. In sommige gevallen wordt rekening gehouden met de financiële middelen van samenwonenden.
  5. Bereid zijn tot werken: zijn/haar bereidheid tot werken aantonen, tenzij gezondheids- of billijkheidsredenen hem/haar daarvan weerhouden. Als de betrokkene een geïndividualiseerd contract voor maatschappelijke integratie accepteert, voldoet hij of zij aan deze “werk”-voorwaarde. Dit contract kan betrekking hebben op werk, een opleiding, studie, … 
  1. Uitputting van de rechten op sociale uitkeringen: uitoefening van de rechten op uitkeringen waarop de persoon mogelijk recht heeft krachtens de sociale wetgeving (bv: pensioen, werkloosheidsuitkering).
  2. Uitputting van onderhoudsrechten: in dit geval kan het OCMW de aanvrager dwingen om zijn of haar rechten uit te oefenen tegenover de personen die hem of haar onderhoud verschuldigd zijn (echtgenoot/echtgenote, ex-echtgenoot/echtgenote, ouders, kinderen). 
Met wie moet ik contact opnemen om financiële hulp te krijgen?

Als iemand problemen ondervindt en hulp wil aanvragen bij het OCMW, moet hij of zij een afspraak maken met een maatschappelijk werker van het OCMW in de gemeente waar hij of zij woont. Het OCMW van Elsene is dus alleen bevoegd voor inwoners van Elsene. Er zijn echter enkele uitzonderingen voor:  

  • Mensen die verblijven in instellingen die onder de wet vallen 
  • Asielzoekers 
  • Studenten  
  • Daklozen

Meer informatie op de website van de POD Maatschappelijke Integratie 

Wat gebeurt er als ik financiële hulp aanvraag en wat zijn de wachttijden voordat ik financiële hulp ontvang?

Als iemand problemen ondervindt en hulp wil aanvragen bij het OCMW, moet hij of zij een afspraak maken met een maatschappelijk werker van het OCMW in de gemeente waar hij of zij woont. Het OCMW van Elsene is dus alleen bevoegd voor inwoners van Elsene.  

Vervolgens wordt er een afspraak gemaakt met de aanvrager. Tijdens dit gesprek onderzoekt de maatschappelijk werker het hulpverzoek en informeert de betrokkene over zijn of haar rechten en plichten. In ruil daarvoor moet de aanvrager alle informatie verstrekken die nodig is voor het sociaal onderzoek. Opgelet: indien er opzettelijk onjuiste of onvolledige informatie aan het OCMW wordt verstrekt, kan de verleende hulp worden opgeschort of ingetrokken en, indien nodig, teruggevorderd. 

Na het eerste gesprek ontvangt de persoon een ontvangstbevestiging. 

Op basis van deze informatie stelt de maatschappelijk werker een rapport op dat hij indient bij het Bijzonder Comité van de Sociale Dienst. Het Comité neemt vervolgens een besluit over het verzoek om hulp. Houd er rekening mee dat de aanvrager van een leefloon het recht heeft om gehoord te worden op de dag dat zijn dossier wordt behandeld. 

Binnen 30 dagen na ontvangst van de aanvraag voor hulp moet een besluit worden genomen en binnen 8 dagen moet dit worden kennisgegeven (dit wil zeggen officieel worden meegedeeld). 

Als de aanvrager het niet eens is met de beslissing van het OCMW of als deze niet binnen de gestelde termijn is genomen, kan binnen 3 maanden na de datum van de kennisgeving, of uiterlijk de datum waarop deze had moeten worden verzonden, beroep worden ingesteld bij de Arbeidsrechtbank. 

Meer informatie op de website “OCMW-info-CPAS”. 

 

Kan ik financiële hulp ontvangen zonder naar werk te zoeken?

Nee, want de bereidheid om te werken is een van de voorwaarden voor het toekennen van een leefloon en gelijkwaardige sociale bijstand. 

Er zijn echter uitzonderingen op deze regel, bijvoorbeeld als de aanvrager om gezondheidsredenen of billijkheidsredenen niet kan werken. 

Wat worden verstaan onder gezondheids- of billijkheidsredenen? 

Gezondheidsredenen 

Gezondheidsredenen zijn medische redenen die moeten worden onderbouwd met een medisch attest. Het OCMW kan aanvragers die zich op gezondheidsredenen beroepen, ook onderwerpen aan een medisch onderzoek door een arts die door het OCMW wordt aangewezen en betaald. 

Voorbeelden van gezondheidsredenen: 

  • Iemand die zou kunnen werken, maar eerst behandeld moet worden voor een ernstige drugsverslaving
  • Zwaar werk is niet geschikt voor een vrouw die enkele maanden zwanger is of die een medische diagnose voor rugklachten heeft

Billijkheidsredenen

Het OCMW beoordeelt de billijkheidsredenen per geval. Deze beoordeling is afhankelijk van diverse factoren. 

Voorbeelden: 

  • Een studie kan een uitzondering vormen op de verplichting om bereid zijn om te werken. Studenten moeten echter aantonen dat hun studie nuttig is voor hun professionele toekomst, dat ze bekwaam zijn voor hun studie en dat ze bereid zijn hun leefomstandigheden te verbeteren door middel van deeltijdwerk dat te combineren is met hun studie of door incidenteel werk te verrichten.
  • De situatie van een alleenstaande moeder met meerdere jonge of gehandicapte kinderen kan een billijke reden zijn om van deze voorwaarde te worden vrijgesteld.
Wat is het verschil tussen een leefloon en sociale bijstand?
  • Het leefloon is altijd een vorm van financiële steun. 
  • Sociale bijstand kan het volgende omvatten: financiële steun; hulp in natura; een verzoek om een referentieadres voor een dakloze; een andere vorm van hulp. 
    Zelfs iemand die een leefloon ontvangt, kan aanvullende sociale bijstand aanvragen.  
  • Meer informatie: Op de website van de POD Maatschappelijke Integratie      

medische bijstand

NE PAS SUPPRIMER
Wat is het doel van de medische kaart die door het OCMW wordt uitgegeven?

Het OCMW kan u onder bepaalde voorwaarden een medische kaart verstrekken. 

Met deze kaart kunt u een huisarts in uw wijk bezoeken, mits deze is erkend door het OCMW. Een lijst met erkende artsen is verkrijgbaar aan de onthaalloketten of via uw maatschappelijk werker. 

De medische kaart geeft u ook de mogelijkheid om voor een medisch consult naar de volgende ziekenhuizen te gaan: het ziekenhuis van Elsene en Etterbeek, Baron Lambert, Molière Longchamps en Bracops. 

Uw maatschappelijk werker zal u de te volgen procedure uitleggen. 

Als u naar een ander ziekenhuis binnen het IRIS-netwerk moet, dient u contact op te nemen met de afdeling ziekenhuiskosten. De maatschappelijk werker van deze dienst zal uw aanvraag beoordelen. 

Als u in het ziekenhuis moet worden opgenomen, moet u contact opnemen met de afdeling ziekenhuiskosten. Deze dienst levert u een document op, een zogenaamd “requisitoir”, waarmee u gratis behandeld kunt worden in ziekenhuizen binnen het IRIS-netwerk: ziekenhuizen van Elsene en Etterbeek, Baron Lambert, Molière Longchamps, Bracops, Sint-Pieters, Bordet, Brugmann, Kinderziekenhuis, Paul Brien. 

Bij wijze van uitzondering kan deze dienst aanvragen indienen voor consultaties en ziekenhuisopnames in ziekenhuizen die geen deel uitmaken van het IRIS-netwerk. Bijvoorbeeld : Sint-Lucas, Erasmus. 

Het is erg belangrijk om in orde te zijn met uw zorgverzekering van het ziekenfonds. Uw maatschappelijk werker of iemand van het onthaalloket kan controleren of uw zorgverzekering nog geldig is. 

Sommige medicijnen kunnen gedeeltelijk worden vergoed als: 

  • ze worden voorgeschreven door een erkende arts 
  • ze worden gekocht bij een apotheek in Elsene

Uw maatschappelijk werker zal u de te volgen procedure uitleggen. 

Mensen die hier illegaal verblijven en hulp nodig hebben, hebben recht op dringende en essentiële medische bijstand. 

Mag ik de medische kaart van iemand anders gebruiken?

Nee, de medische kaart is op naam van de patiënt. Alleen de personen die op de medische kaart vermeld staan, mogen deze gebruiken. 

Kan iemand medische hulp krijgen als hij illegaal in het land verblijft?

Personen zonder verblijfsvergunning of met een onzekere verblijfsstatus die ziek en behoeftig zijn, kunnen bij het OCMW van Elsene, indien zij in de gemeente wonen, dringende medische hulp aanvragen. De persoon moet een afspraak maken met een maatschappelijk werker. Tijdens het sociale gesprek moet de persoon een medisch attest overleggen waaruit de urgentie van de benodigde zorg blijkt, en krijgt hij of zij verdere uitleg over hoe deze hulp werkt. 

Deze hulp dekt bepaalde kosten voor geneesmiddelen en consultaties bij artsen, apothekers, huisartsenpraktijken, medische centra en ziekenhuizen die een contract hebben met of zijn goedgekeurd door het OCMW. 

Meer informatie over dringende medische hulp vindt u op de website van de POD Maatschappelijke Integratie

Kan ik voor een consult bij elk ziekenhuis terecht?

Om een specialist te raadplegen, kan de houder van de medische kaart rechtstreeks terecht bij een van de door het OCMW erkende specialisten, of bij de huisarts die op zijn medische kaart staat vermeld. Deze huisarts kan dan een requisitoir voor een specialist van de Iris-ziekenhuizen afgeven. Een uitzondering geldt voor Nederlandstalige patiënten die doorverwezen kunnen worden naar psychologen en psychiaters van het CHEI (Jean Paquotstraat 63 – 1050 Elsene – tel. 02.641.41.11 (www.his-izz.be). 

Voor niet-spoedeisende ziekenhuisopnames is altijd een requisitoir vereist, dat het OCMW verstrekt aan de persoon die in het bezit is van een medisch attest. Het requisitoir garandeert dat de patiënt kan worden opgenomen zonder een aanbetaling te hoeven doen. Voor spoedopnames in het ziekenhuis is geen requisitoir nodig. 

Rusthuizen en rust- en verzorgingstehuizen

NE PAS SUPPRIMER
Wie heeft toegang tot de rust- en verzorgingstehuizen Residentie van Aa en Residentie Uren van Geluk van het OCMW van Elsene?

Iedereen van 60 jaar en ouder heeft toegang tot onze faciliteiten.

Voorrang wordt gegeven aan ouderen die in Elsene wonen of familieleden in de gemeente hebben wonen.

Draagt het OCMW bij aan de verblijfskosten van een persoon die is ondergebracht in een rust- en verzorgingstehuis dat niet door het OCMW van Elsene wordt beheerd?

Voorrang wordt gegeven aan de twee rust- en verzorgingstehuizen die beheerd worden door het OCMW van Elsene: de Residentie Van Aa en de Residentie Uren van Geluk.

In bepaalde gevallen, en op basis van een sociaal onderzoek, kan echter een verzoek om financiële steun voor een verblijf in een externe instelling worden toegekend.

Wat als ik niet genoeg geld heb om de kosten van mijn verblijf te dekken?

Voorrang wordt gegeven aan de huisvesting van mensen die financiële steun ontvangen in de twee rust- en verzorgingstehuizen die beheerd worden door het OCMW van Elsene: de Residentie Van Aa en de Residentie Uren van Geluk.

Iedereen die een aanvraag indient voor opname of financiële ondersteuning in een rust- of verzorgingstehuis, wordt ontvangen door een maatschappelijk werker die een sociaal onderzoek uitvoert.

Naargelang de resultaten van dit onderzoek kan het OCMW van Elsene onder verschillende voorwaarden financiële steun verlenen.

Ten eerste is er een regel vastgelegd in de wet van 2 april 1965 die bepaalt welk OCMW territoriaal bevoegd is.

Het OCMW zal slechts in een residuele vorm ingrijpen, wat betekent dat de overheid alleen hulp zal bieden wanneer de begunstigde alle andere financiële mogelijkheden heeft uitgeput en op voorwaarde dat hij of zij het recht op alle sociale uitkeringen heeft uitgeoefend (bv: Ouderentoeslag, tussenkomst ziekenfonds, Pensioengarantie voor ouderen, enz.)

Het OCMW zal begunstigden ook adviseren om, naast hun pensioen of andere inkomstenbronnen, hun spaargeld te gebruiken en hun onroerend goed te verkopen of te verhuren. Als de partner in de woning blijft wonen, kan een hypotheekexecutie worden voorgesteld.

Als de begunstigde in de afgelopen tien jaar onroerend goed heeft verkocht of een vrijwillige schenking aan een familielid heeft gedaan, moet hij of zij voldoende bewijsmateriaal overleggen. Dit bewijsmateriaal zal door de Raad van Ouderen en Jongeren worden geanalyseerd om te bepalen of de begunstigde in aanmerking komt voor sociale bijstand.

Wanneer een bewoner kinderen heeft, zijn zij wettelijk verplicht om voor hun ouders tussen te komen, zoals bepaald in het Burgerlijk Wetboek. Juridisch gezien heeft het wetboek het dan over de “onderhoudsplichtigen” van hun ouders op basis van de 1e of 2e graad.

Families maken vaak onderling afspraken; als er echter geen voorstel wordt gedaan, zullen de medewerkers van de administratie een rapport opstellen en voorstellen formuleren in overeenstemming met de geldende wetgeving. (https://www.mi-is.be/nl/onderhoudsplicht)

Indien de verblijfskosten worden verhaald op de kinderen en hun partner (indien van toepassing), is dit verhaal beperkt tot het aandeel van het kind. De onderhoudsplichtige kan zich beroepen op grond van billijkheid om van de betalingsverplichting te worden vrijgesteld, zoals een bescheiden inkomen, zware financiële lasten of problematische familierelaties.

 

Als de begunstigde ten laste is van het OCMW, heeft hij of zij dan recht op zakgeld?

In principe betalen ouderen met voldoende middelen hun eigen verblijfskosten. Wat gebeurt er als het verblijf niet volledig betaald kan worden? (zie antwoord op de vraag: Wat als ik niet genoeg geld heb om de kosten van mijn verblijf te dekken?)

Als uw inkomen niet toereikend is om de volledige kosten te betalen, kan het OCMW het ontbrekende bedrag aanvullen. Indien van toepassing, moet u uw gewone inkomen afstaan aan het OCMW. Het zal worden gebruikt om uw verblijf te betalen. U behoudt echter maandelijks een bedrag als zakgeld, waarvan de hoogte wordt bepaald door het OCMW en dat u vrij kunt besteden.

In dit geval kunnen de onderhoudsplichtigen (kinderen, kleinkinderen, mogelijk de partner, ex-partner of nog levende ouders) verplicht worden om het ontbrekende bedrag aan te vullen. Dit gebeurt alleen als ze zelf een voldoende hoog inkomen hebben. De invordering geldt niet voor de broers en zussen van de bewoner.

Indien de kosten van een verblijf in een rust- en verzorgingstehuis worden verhaald op de kinderen en hun eventuele partner, is dit verhaal beperkt tot het aandeel van het kind. De onderhoudsplichtige kan zich beroepen op grond van billijkheid om van de betalingsverplichting te worden vrijgesteld, zoals een bescheiden inkomen, zware financiële lasten of problematische familierelaties.

Hoeveel kost het rusthuis en het rust- en verzorgingstehuis van het OCMW van Elsene?

Jeugdopvangtehuis

NE PAS SUPPRIMER
Kan elk kind terecht in het Jeugdopvangtehuis?

Het jeugdopvangtehuis is een algemene residentiële voorziening (ARV) die is goedgekeurd en gesubsidieerd door de Federatie Wallonië-Brussel. Het Jeugdopvangtehuis wordt beheerd door het OCMW van Elsene.

Het vangt jongens en meisjes op van 3 tot 18 jaar op mandaat van de jeugdhulpdienst (JHD) of de jeugdrechtbank (JR).

Een multidisciplinair team biedt de kinderen dagelijks ondersteuning.

Dagcentrum voor Senioren “Audrey Hepburn”

NE PAS SUPPRIMER
Wie kan er naar het dagcentrum voor senioren komen?

Iedereen boven de 60 jaar kan naar het dagcentrum komen. Voorafgaand bezoek en registratie zijn vereist.

Dienst Gezins- en Bejaardenhulp (DGBH)

NE PAS SUPPRIMER
Welke soorten hulp kan deze dienst u bieden?

Onze dienst bestaat uit maatschappelijk werkers, gezinshulpen en thuishulpen, evenals een wijkverpleegkundige die u kan adviseren of helpen bij het regelen van ondersteuning.

Voor overige vragen kunt u contact met ons opnemen; wij zullen u doorverwijzen naar de juiste dienst.

Ons doel is uw leefomstandigheden te verbeteren, zodat u zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunt blijven wonen.

Wat is het verschil tussen een huishoudhulp en een gezinshulp?

De taken zijn duidelijk verdeeld: gezinshulpen kunnen maaltijden bereiden, helpen bij persoonlijke hygiëne, boodschappen doen, strijken, enz.; huishoudhulpen houden zich bezig met het huishouden.

Elke gezins- en huishoudhulp heeft een basisopleiding gevolgd. Het belangrijkste is dat we als team samenwerken. Er worden regelmatig teamvergaderingen gehouden.

Onze medewerkers worden het hele jaar door opgeleid om u zo goed mogelijk te helpen.

Wie komt in aanmerking voor thuiszorg?

Iedere persoon die in de gemeente Elsene woont en 60 jaar of ouder is, een beperking heeft of om medische redenen hulp nodig heeft.

We kunnen ook ingrijpen in kroostrijke gezinnen om u te ondersteunen bij uw taken.

Een kennismakingsgesprek met een van onze maatschappelijk werkers is vereist om een sociaal onderzoek uit te voeren en de precieze behoeften thuis in kaart te brengen.

Wat zijn de kosten voor een gezinshulp en/of huishoudhulp?

De prijs is afhankelijk van uw middelen. De maatschappelijk werker bepaalt de prijs tijdens het sociaal onderzoek.

Wat mag een huishoudhulp doen?

Toegestane activiteiten

  • De leefruimtes van de woning schoonmaken (stof afnemen, stofzuigen, dweilen, schuren, …)
  • De terrassen schoonmaken (geen tuinonderhoud)*
  • De ramen lappen
  • Mechanische rolluiken schoonmaken

Niet-toegestane activiteiten

  • De gemeenschappelijke ruimtes van gebouwen schoonmaken (trappenhuizen, gangen, …), tenzij deze taak wordt gedeeld door de bewoners van het gebouw, kabinetten van vrije beroepen, winkels, …
  • Klussen in en rond het huis of tuinwerkzaamheden.
  • Op hoogte werken om bijvoorbeeld ramen te lappen. Het gebruik van een stevige trapladder voor normaal raamonderhoud is toegestaan. Het gebruik van ammoniak is niet toegestaan, evenmin als het gebruik van chloorhoudende producten, bleekmiddel of Dettol.
  • Buiten schoonmaken bij ongunstige weersomstandigheden, zoals regen, sneeuw, extreme kou of extreme hitte.
  • Nettoyer à l’extérieur en cas de conditions climatiques défavorables, comme la pluie, la neige, le grand froid ou des chaleurs extrêmes.
  • Werken op pantoffels of sokken. Dit verhoogt het risico op uitglijden aanzienlijk.
  • Het verplaatsen van meubels, vloerkleden of vuilniszakken die te zwaar zijn.
Wat kan een gezinshulp doen?

Hulp bij het dagelijks leven: begeleiden, boodschappen doen, maaltijden bereiden, routineuze schoonmaak van woonruimtes en wassen; zorgen voor/verzorgen van huisdieren.

Gezondheidsrol: taken die verband houden met de gezondheid, hygiëne, het comfort en de veiligheid van de betrokkene ;

Educatieve rol: advies over gezonde levensstijl, stimulering van potentieel;

Relationele ondersteuning: aanwezig zijn, luisteren, herkennen van problemen;

Sociale hulp: budgetorganisatie, administratieve procedures, …

Dit werk wordt, indien nodig, uitgevoerd in nauwe samenwerking met andere mensen die de begunstigden helpen (verpleegkundige, arts, familie, …).

Sociale mobiliteit

NE PAS SUPPRIMER
Wie kan gebruikmaken van sociale mobiliteit?

Iedere persoon met mobiliteitsproblemen die naar een medisch consult moet, die hulp ontvangt van het OCMW, die een recht op sociale mobiliteit heeft aangevraagd bij zijn of haar toegewezen maatschappelijk werker en die ondersteuning krijgt van de volgende diensten:

  • Algemene sociale dienst
  • Dagcentrum “Audrey Hepburn”
  • De dienst voor gezins- en bejaardenhulp
  • Residentie Van Aa
  • Residentie Uren van Geluk

Als u een medische kaart heeft, is het vervoer naar medische consultaties gratis. Voor alle andere vormen van vervoer moet betaald worden (tarieven voor openbaar vervoer).

Vervoer bestellen/boeken via sociale mobiliteit?

Alle boekingsaanvragen moeten minimaal 48 uur van tevoren worden ingediend en we raden de begunstigden ten zeerste aan om vervoer minimaal 7 dagen van tevoren te reserveren.

U kunt telefonisch boeken op het nummer 02/563.57.14 of per e-mail: planificateur@cpasixelles.brussels.

Het aantal plaatsen is beperkt; als sociale mobiliteit niet aan uw behoeften voldoet, raden we u aan contact op te nemen met uw maatschappelijk werker om te bekijken of er een alternatief mogelijk is.

Studenten/studentes

NE PAS SUPPRIMER
Wat is een student volgens de wetgeving met betrekking tot de OCMW's?

Volgens de wetgeving met betrekking tot de OCMW’s is een student iemand die een voltijdse studie of een gelijkwaardige studie aanvat, verderzet of hervat.

Voltijds onderwijs wordt gereguleerd door de Franse Gemeenschap. Het omvat zowel middelbaar als voortgezet hoger onderwijs, zowel op niet-universitair als op universitair niveau. Studies die gelijkwaardig worden geacht aan voltijdse studies zijn:

• Leer-werktrajecten (CEFA) voor de Franse Gemeenschap;
• Leercontracten voor de middelste klassen;
• Cursussen overdag georganiseerd door bijscholingsonderwijs die leiden tot een certificaat. De volgende opleidingen geven daarom geen recht op erkenning als student in het kader van de wetgeving betreffende de OCMW’s: cursussen met aangepaste lestijden, cursussen voor volwassenen, cursussen die als vrije student worden gevolgd, cursussen in afstandsonderwijs, vakopleidingen, …

Met welk OCMW moet ik contact opnemen als ik voor het eerst om hulp vraag?
  • Je bent jonger dan 18 jaar: Dien je aanvraag voor hulp in bij het OCMW in je gebruikelijke woonplaats.
  • Je bent tussen de 18 en 25 jaar oud: Dien je aanvraag in bij het OCMW van de gemeente waar je als hoofdverblijfplaats bent ingeschreven in het bevolkingsregister of het vreemdelingenregister. Dit OCMW blijft bevoegd gedurende de gehele ononderbroken duur van je studie. Als je van de wachtlijst wordt geschrapt of een referentieadres hebt, moet je naar het OCMW in je gebruikelijke woonplaats gaan.
  • Je bent 25 jaar of ouder: Het OCMW dat bevoegd is voor de beoordeling van je aanvraag voor bijstand, is het OCMW van je gebruikelijke woonplaats.
    Het OCMW zal je een ontvangstbevestiging van je aanvraag bezorgen. Met dit document kun je aantonen dat je een aanvraag hebt ingediend, op welke datum en bij welk OCMW.
Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om het leefloon te ontvangen?

Een leefloon is een financiële tegemoetkoming die je kunt ontvangen als je aan de wettelijke voorwaarden voldoet.
Voorwaarde 1: nationaliteit
Je bent ofwel:
• Belg;
• staatloos;
• erkende vluchteling;
• een burger van de Europese Unie (EU) of een lid van zijn/haar familie dat hem/haar vergezelt of zich bij hem/haar voegt, die een verblijfsrecht heeft van meer dan drie maanden en reeds drie maanden op het grondgebied heeft verbleven;
• buitenlander ingeschreven in het bevolkingsregister.
Voorwaarde 2: leeftijd
Je moet ofwel:
• ouder zijn dan 18 jaar;
• jonger zijn dan 18 jaar en door het huwelijk meerderjarig verklaard zijn, zwanger zijn of kinderen ten laste hebben.
Voorwaarde 3: feitelijke woonplaats
Je verblijft legaal en permanent in België. Het OCMW kan je niet verplichten een huurcontract, huisvesting of inschrijving in het bevolkingsregister te hebben.
Voorwaarde 4: inkomensbedrag
Je verkeert in nood en hebt geen inkomen of een lager inkomen dan het inkomen dat nodig is om in aanmerking te komen voor een leefloon. In dat laatste geval betaalt het OCMW je alleen het verschil. De mate van behoeftigheid wordt vastgesteld door middel van een sociaal onderzoek uitgevoerd door het OCMW.
Voorwaarde 5: bereidheid om te werken
Deze voorwaarde is altijd van toepassing, tenzij je gezondheidstoestand of je specifieke situatie (billijkheidsredenen) je niet toestaat om te werken.

 

Wat gebeurt er na de aanvraag?

Het OCMW voert een sociaal onderzoek uit.
Zodra je aanvraag is ingediend, start het OCMW een sociaal onderzoek. Het sociaal onderzoek wordt uitgevoerd door een maatschappelijk werker.
Het OCMW zal je een aantal vragen stellen om je zo goed mogelijk te kunnen helpen. Je kunt ook vragen stellen aan het OCMW.
Het sociaal onderzoek zal ten minste de volgende elementen omvatten: identiteit, rijksregisternummer (of socialezekerheidsnummer), nationaliteit, burgerlijke staat, gezinssamenstelling, actuele woonplaats en verblijfsstatus. Indien nodig worden deze gegevens ook verzameld voor de mensen met wie je samenwoont en/of eventuele onderhoudsplichtigen.
Het OCMW zal vervolgens je financiële situatie beoordelen. Hiervoor kan het informatie bij de bank opvragen. Het OCMW heeft de mogelijkheid om te controleren of je over andere inkomstenbronnen beschikt.
Daartoe zal het OCMW ook de financiële situatie van je ouders onderzoeken. Ze zijn inderdaad onderhoudsplichtig, wat betekent dat ze de kosten van je opleiding dragen.

Huisbezoeken maken deel uit van het sociaal onderzoek en vinden plaats wanneer een dossier wordt geopend, en vervolgens wanneer dat nodig wordt geacht, met een minimum van één keer per jaar. Het is belangrijk om met de maatschappelijk werker mee te werken en alle gevraagde informatie te verstrekken.

  1. Het OCMW neemt een beslissing
    Op basis van het maatschappelijk onderzoek neemt het OCMW uiterlijk dertig dagen na de aanvraag een besluit.
    Je hebt het recht om door het OCMW gehoord te worden voordat er een beslissing wordt genomen. Het OCMW zal je binnen acht dagen op de hoogte stellen van zijn beslissing.
    Als je het niet eens bent met de beslissing van het OCMW, kun je tegen deze beslissing in beroep gaan. In de brief waarin je op de hoogte wordt gesteld van de beslissing van het OCMW, wordt uitgelegd wanneer, hoe en waar je in beroep kunt gaan.

 

Hoe hoog is het leefloon?

Het maandelijkse bedrag (per 1 januari 2022) hangt af van je situatie.
Er zijn 3 mogelijkheden:

Je ontvangt:
• € 714,86 als je samenwoont met een andere volwassene. Of je nu wel of geen relatie hebt met deze persoon is irrelevant. Samenwonen betekent onder hetzelfde dak leven en de huishoudelijke taken delen.
• € 1.072 als je alleenstaand bent.
• € 1.449,15 als je samenwoont met een minderjarig kind dat je ten laste hebt. Als je een partner hebt, geldt dit bedrag voor jullie beiden. Ook je partner moet aan dezelfde voorwaarden voldoen (met uitzondering van de nationaliteit) als jij.

Wat zijn je verplichtingen als student volgens de wetgeving met betrekking tot de OCMW's?

• Je moet een studieproject met het OCMW overeenkomen. Dit project houdt rekening met je vaardigheden en je slaagkansen. Het OCMW is het mogelijk niet eens met jouw studiekeuze of kan weigeren je verder te helpen als je na meerdere keren niet slagen herbegint.
• Binnen 3 maanden na je aanvraag moet je een Geïndividualiseerd Project voor Maatschappelijke Integratie (GPMI) met het OCMW sluiten. Het contract wordt tussen jou en het OCMW overeengekomen. Het omvat een aantal overeenkomsten:
– gebruikmaken van je recht op kinderbijslag, indien je daar zelf recht op hebt;
– gebruikmaken van je recht op studietoelage (beurs);
– bereid zijn om te werken tijdens periodes die te combineren zijn met je studie (avond-, weekend- en vakantiewerk);
– de lessen volgen, de examens afleggen, je scriptie indienen en er alles aan doen om te slagen (behalve om gezondheids- of billijkheidsredenen);
– ingaan op de vervolggesprekken met het OCMW;
– je resultaten binnen 7 werkdagen doorgeven aan het OCMW
Trekt het OCMW mijn studietoelage af van het bedrag van mijn leefloon?
Nee, de studiebeurs is een volledig vrijgestelde inkomensbron bij de berekening van het leefloon. Daarom wordt er geen rekening mee gehouden.

Trekt het OCMW mijn kinderbijslag af van het bedrag van mijn leefloon?

Als je niet meer bij je ouders woont en elders je domicilie hebt, ontvang je zelf kinderbijslag. In dit geval houdt het OCMW rekening met de kinderbijslag als inkomstenbron bij de berekening van je leefloon.

Kan de verstrekte hulp teruggevorderd worden bij je ouders?

Het leefloon en de financiële steun kunnen worden teruggevorderd bij je ouders. Dit is het geval als je minderjarig bent of als volwassene een kinderbijslag ontvangt. Terugvordering is alleen mogelijk als het inkomen van je ouders een bepaald bedrag overschrijdt. Om de onderhoudsverplichting te onderzoeken, neemt het OCMW contact op met je ouders. Je ouders zullen dus weten dat je hulp hebt gezocht bij het OCMW.

Wat als je een buitenlandse student bent?

Als buitenlandse student (niet-Belgisch staatsburger van de Europese Unie of onderdaan van een Derde Land) kom je mogelijk in aanmerking voor een leefloon of sociale bijstand. Dat hangt af van je verblijfsvergunning in België. Als je geen onbeperkte of permanente verblijfsvergunning in België hebt, kan het ontvangen van bijstand van het OCMW ertoe leiden dat je verblijfsvergunning wordt ingetrokken.